*Wzrost wydatków wynika ze zwiększenia wysokości środków przeznaczonych organizacjom pozarządowym na realizację zadań publicznych
Program współpracy Gminy Miasto Świnoujście z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na 2025 rok został przyjęty uchwałą Nr XI/67/2024 Rady Miasta Świnoujście z dnia 28.11.2024 r. (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego z 2024 r. poz. 6055).
W programie określono między innymi cel główny i cele szczegółowe, zasady współpracy samorządu z organizacjami pozarządowymi oraz zadania publiczne przewidziane do zlecenia organizacjom pozarządowym. Współpraca samorządu z organizacjami pozarządowymi dotyczyła bardzo wielu sfer życia społecznego i opierała się na zasadach: pomocniczości, suwerenności stron, partnerstwa, efektywności, uczciwej konkurencji, jawności i legalności. Celem głównym programu było rozwijanie współpracy gminy z organizacjami pozarządowymi w celu poprawy jakości życia mieszkanek i mieszkańców Świnoujścia.
Program zakładał osiągnięcie celu głównego poprzez realizację następujących celów szczegółowych:
podnoszenie skuteczności i efektywności wykonywania zadań publicznych,
włączanie organizacji pozarządowych w podejmowanie przez gminę decyzji dotyczących życia społecznego, m.in. poprzez konsultacje społeczne,
umacnianie poczucia odpowiedzialności mieszkańców za wspólnotę lokalną oraz jej tradycję,
tworzenie warunków do wzmacniania istniejących organizacji pozarządowych, powstawania nowych podmiotów i inicjatyw obywatelskich,
pobudzanie aktywności mieszkańców poprzez wspieranie rozwoju wolontariatu.
Program współpracy Gminy Miasto Świnoujście z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na 2025 r., zgodnie z postanowieniami rozdziału 8, realizowany był poprzez:
zlecanie organizacjom pozarządowym realizacji zadań publicznych na podstawie otwartych konkursów ofert,
zlecanie organizacjom pozarządowym realizacji zadań z pominięciem otwartego konkursu ofert,
umieszczanie informacji na stronie internetowej miasta oraz aktualnych danych dotyczących organizacji pozarządowych, a w szczególności informacji dotyczących ogłaszanych konkursów ofert na realizację zadań publicznych i ich rozstrzygnięć.
Ocena realizacji programu współpracy Gminy Miasto Świnoujście z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na 2025 rok, zgodnie z postanowieniami rozdziału 10, została przeprowadzona w oparciu o wyznaczone wcześniej mierniki:
wysokość środków finansowych przekazanych organizacjom pozarządowym na realizację zadań publicznych na podstawie ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie łącznie (w tym w trybie konkursowym oraz w trybie art. 19a - trybie uproszczonym),
wysokość środków pochodzących z budżetu gminy wykorzystanych przez organizacje pozarządowe,
wysokość środków finansowych własnych organizacji pozarządowych w realizacji zadań publicznych realizowanych w trybie konkursowym,
wysokość wkładu osobowego i rzeczowego, w tym pracy społecznej członków i świadczeń wolontariuszy zaangażowanych przez organizacje w realizację zadań publicznych w trybie konkursowym, w przeliczeniu na środki finansowe,
wysokość środków finansowych pochodzących z innych źródeł w przypadku realizowania zadania publicznego przez organizacje pozarządowe w trybie art. 19a,
liczbę ogłoszonych konkursów,
liczbę ofert złożonych przez organizacje pozarządowe w trybie konkursowym,
liczbę ofert złożonych przez organizacje pozarządowe na realizację zadań publicznych w trybie uproszczonym (art. 19a),
liczbę zgłoszonych inicjatyw lokalnych,
liczbę organizacji pozarządowych funkcjonujących na terenie gminy,
wysokość środków finansowych przekazanych/wykorzystanych przez organizacje pozarządowe na realizację zadań publicznych na podstawie innych przepisów (np. ustawy o zdrowiu publicznym).
Współpraca gminy z organizacjami pozarządowymi odbywała się w formie pozafinansowej i finansowej.
Analiza realizacji programu współpracy wskazuje, że współpraca w minionym roku - zarówno w wymiarze finansowym, jak i pozafinansowym - przebiegała prawidłowo i stanowiła istotny element działań na rzecz budowania oraz rozwoju lokalnej społeczności.
Mierniki efektywności realizacji programu w 2025 r.
Współpraca pozafinansowa polegała na:
prowadzeniu bazy danych kontaktowych organizacji pozarządowych (w Biuletynie Informacji Publicznej w zakładce organizacje pozarządowe zamieszczony jest uaktualniany wykaz organizacji pozarządowych z terenu Świnoujścia),
wsparciu infrastrukturalnym,
publikowaniu na stronach internetowych miasta informacji dotyczących zarówno działań podejmowanych przez miasto, jak i organizacje pozarządowe,
organizowaniu szkoleń podnoszących jakość pracy organizacji pozarządowych,
udziale przedstawicieli organizacji pozarządowych w pracach komisji konkursowych celem opiniowania ofert złożonych w otwartych konkursach ofert,
udzielaniu rekomendacji organizacjom pozarządowym, które ubiegały się o dofinansowanie z innych źródeł,
współpracy z podmiotem opiniodawczo-doradczym - Gminną Radą Działalności Pożytku Publicznego, która polegała na opiniowaniu projektów uchwał i aktów prawa miejscowego dotyczących sfery zadań publicznych (w tym uchwały w sprawie „Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie Gminy Miasto Świnoujście w 2025 r.” oraz uchwały w sprawie „Programu współpracy Gminy Miasto Świnoujście z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2026”), a także na wskazaniu przedstawicieli do Zespołu Zadaniowego ds. Budżetu Obywatelskiego Gminy Miasto Świnoujście oraz do Powiatowej Rady Rynku Pracy w Świnoujściu na lata 2025-2029,
konsultowaniu projektu „Programu współpracy Gminy Miasto Świnoujście z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na 2026 r.” poprzez umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na stronie internetowej Urzędu Miasta Świnoujście.
Współpraca finansowa polegała na:
powierzaniu wykonywania zadań publicznych wraz z udzielaniem dotacji na ich finansowanie,
wspieraniu wykonywania zadań publicznych wraz z udzielaniem dotacji na ich dofinansowanie.
Współpraca miasta z organizacjami pozarządowymi w 2025 r. obejmowała następującą sferę zadań publicznych:
w zakresie pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób poprzez prowadzenie dziennego domu pomocy, prowadzenie środowiskowego domu samopomocy, udzielanie schronienia i posiłku osobom bezdomnym oraz wspieranie prowadzenia jadłodzielni i punktu wydawania żywności,
w zakresie wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej poprzez prowadzenie placówek wsparcia dziennego w połączonej formie, tj. opiekuńczej i specjalistycznej,
w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa poprzez prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej przy ul. Sosnowej 18 w Świnoujściu,
w zakresie podtrzymywania i upowszechniania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej poprzez udział w obchodach świąt i rocznic, organizację spotkań dla dzieci i młodzieży, organizację spotkań okolicznościowych ukazujących obyczaje i tradycje polskie z udziałem młodzieży i przedstawicieli innych organizacji, organizację wycieczek historyczno-krajoznawczych oraz wystaw okolicznościowych,
w zakresie ochrony i promocji zdrowia poprzez prowadzenie działań w zakresie profilaktyki cukrzycy, poprawy jakości życia chorych onkologicznie i ich rodzin, edukacji z prawidłowego odżywiania, wsparcia osób dotkniętych chorobą Parkinsona oraz autyzmem, a także profilaktyki psychiatrycznej i zdrowotnej,
w zakresie działań na rzecz osób z niepełnosprawnością poprzez prowadzenie poradnictwa i pomocy psychologicznej, rehabilitacji społecznej, punktu konsultacyjno-diagnostycznego, organizowanie wypoczynku terapeutyczno-edukacyjno-rekreacyjnego oraz poprawę dobrostanu tych osób i ich rodzin,
w zakresie działań na rzecz osób w wieku emerytalnym poprzez prowadzenie klubów seniora na prawobrzeżu i lewobrzeżu Świnoujścia oraz realizację zadań w celu aktywizacji, edukacji oraz integracji osób starszych („Senioralia 2025”),
w zakresie działań wspomagających rozwój wspólnot i społeczności lokalnej poprzez wspieranie lokalnej społeczności na lewobrzeżu i prawobrzeżu w zakresie organizowania spotkań okolicznościowych,
w zakresie nauki, szkolnictwa wyższego, edukacji, oświaty i wychowania poprzez realizację zadania „Nadmorska Akademia Młodego Naukowca”,
w zakresie działalności na rzecz dzieci i młodzieży, w tym wypoczynku dzieci i młodzieży, poprzez zorganizowanie wypoczynku sportowo-rekreacyjnego,
w zakresie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i dziedzictwa narodowego poprzez organizację przedsięwzięć wzbogacających ofertę kulturalną miasta,
w zakresie wspierania i upowszechniania kultury fizycznej poprzez rozwój i zaspokajanie zainteresowań sportowych, prowadzenie szkoleń, systematycznych zajęć treningowych oraz organizację i współorganizację zawodów sportowych i widowisk,
w zakresie ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego poprzez prowadzenie schroniska dla bezdomnych zwierząt,
w zakresie działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami poprzez propagowanie i wzmacnianie więzi międzypokoleniowych, organizację spotkań okolicznościowych i uroczystości, udział w wydarzeniach kulturalnych oraz prowadzenie nauki języka niemieckiego w formie warsztatów,
w zakresie promocji i organizacji wolontariatu poprzez prowadzenie Centrum Wolontariatu,
w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym poprzez prowadzenie Centrum Pomocy i Wsparcia w Zakresie Uzależnień, organizację zajęć animacyjno-profilaktycznych, realizację kampanii edukacyjno-informacyjnych oraz prowadzenie zajęć sportowych z programem profilaktycznym,
w zakresie działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie poprzez prowadzenie Centrum Organizacji Pozarządowych.
Łącznie wysokość środków finansowych przekazanych z budżetu miasta organizacjom pozarządowym i podmiotom, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy, na realizację zadań publicznych (zarówno w trybach konkursowych prowadzonych na podstawie ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie, jak i ustawy o zdrowiu publicznym oraz w trybie uproszczonym) wyniosła 8.640.317,28 zł. Dzięki angażowaniu się organizacji pozarządowych w realizację zadań publicznych w wielu różnych dziedzinach życia lokalnej wspólnoty, budowane jest aktywne partnerstwo pomiędzy władzą samorządową, organizacjami non profit oraz mieszkańcami miasta.
W 2025 r. na realizację zadań publicznych zlecanych w trybie ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie przez organizacje pozarządowe i podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3 tejże ustawy, przeznaczono z budżetu miasta kwotę 8.319.525,78 zł. Jest ona o 837.515,68 zł wyższa niż w roku poprzednim. Na przestrzeni ostatnich lat co roku wzrasta kwota wydatkowana z budżetu miasta na realizację zadań publicznych przez podmioty III sektora współpracujące z samorządem.
W 2025 r. organizacjom pozarządowym udało się zrealizować zadania publiczne na łączną kwotę 8.234.312,92 zł, co stanowi 98,98% przekazanej kwoty. Przy realizacji zadań publicznych organizacje pozarządowe angażowały także własne środki finansowe, które w 2025 r. wyniosły łącznie 1.373.434,83 zł (tryb konkursowy), oraz zasoby osobowe i rzeczowe, na które składała się m.in. praca społeczna członków i świadczenia wolontariuszy, które w przeliczeniu na środki finansowe wyniosły 257.055,00 zł. Organizacje pozarządowe angażowały własne środki finansowe, środki pochodzące z innych źródeł, a także wkład osobowy lub rzeczowy podczas realizacji zadań publicznych w trybie art. 19a (była to kwota 72.948,00 zł).
Organizacje pozarządowe brały udział także w realizacji zadań zlecanych na podstawie ustawy o zdrowiu publicznym. W 2025 r. z budżetu miasta łącznie przekazano organizacjom środki finansowe w wysokości 320.791,50 zł, z czego wykorzystanych zostało 313.881,37 zł. Środki finansowe własne organizacji wyniosły 4.481,20 zł, a wkład osobowy 4.540,00 zł.
W 2025 r. Prezydent Miasta Świnoujście ogłosił 45 otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe i podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Organizacje pozarządowe złożyły łącznie 79 ofert konkursowych oraz 19 ofert w ramach trybu uproszczonego (art. 19a ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie). Większość umów zawartych z partnerami z sektora NGO w wyniku rozstrzygniętych konkursów ofert stanowiła umowy o wsparcie realizacji zadania. Spośród 57 zadań realizowanych w trybach konkursowych na podstawie ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie, w 43 przypadkach było to zlecenie realizacji zadania na zasadach wsparcia, a w 24 przypadkach na zasadach powierzenia.
W 2025 r. współpraca pomiędzy Gminą Miasto Świnoujście a organizacjami pozarządowymi przebiegała prawidłowo, a organizacje wywiązały się z zobowiązań wynikających z zawartych umów. W ciągu roku pracownicy poszczególnych wydziałów Urzędu Miasta Świnoujście, odpowiedzialni za przygotowanie i przeprowadzanie postępowań konkursowych oraz nadzór nad realizacją umów, na bieżąco współpracowali z przedstawicielami tych podmiotów. Realizatorzy zadań publicznych niejednokrotnie wymagają bowiem wsparcia merytorycznego w zakresie realizacji działań oraz prawidłowego rozliczania otrzymanych dotacji.
Bardzo ważnym podmiotem wpierającym działalność organizacji pozarządowych na terenie miasta jest Centrum Organizacji Pozarządowych, prowadzone na zlecenie gminy przez lokalne stowarzyszenie. Zadaniem centrum jest prowadzenie miejsca, w którym podejmowane są działania na rzecz zwiększenia udziału mieszkańców miasta w życiu publicznym. Centrum stanowiło w 2025 r. wsparcie merytoryczne, infrastrukturalne i techniczne dla organizacji pozarządowych. W zależności od potrzeb, pracownicy placówki wspomogli 44 organizacje i grupy nieformalne.
W ramach działalności centrum:
udzielono pomocy przy tworzeniu nowych podmiotów (2 podmiotom),
udzielono pomocy prawnej (4 podmiotom),
dokonano zmian w KRS (2 podmiotom),
dokonano zmian w statutach (2 podmiotom),
udzielono pomocy przy tworzeniu i korygowaniu regulaminów (2 podmiotom),
pomagano w opracowywaniu i uaktualnianiu dokumentacji (1 podmiotowi),
udzielono poradnictwa z zakresu opracowywania ofert i sprawozdań z wykonania zadania (16 podmiotom),
udostępniono sprzęt - laptop, drukarkę, projektor (5 podmiotom),
udostępniono adres korespondencyjny (5 podmiotom),
udostępniono szafki do przechowywania dokumentacji (8 podmiotom),
udzielono wsparcia 6 grupom nieformalnym.
Przeprowadzono 7 szkoleń, w ramach których członkowie organizacji pozarządowych otrzymali kompleksową wiedzę w zakresie pozyskiwania środków finansowych oraz umiejętności w zakresie pracy z grupą i animowania rozwoju lokalnych społeczności.
W 2025 r. działalność wznowiło Centrum Wolontariatu Świnoujście prowadzone przez lokalną fundację. To miejsce, które promuje ideę wolontariatu, dzięki czemu na koniec 2025 r. zdeklarowanych i udzielających się wolontariuszy było 140 w różnym przedziale wiekowym - od małych dzieci po seniorów. Działania były realizowane w sposób systematyczny i długofalowy, a ich ciągłość pozwoliła na utrzymanie stałego poziomu wsparcia dla różnych grup odbiorców. Umożliwiły one wolontariuszom regularne i odpowiedzialne zaangażowanie społeczne, sprzyjając budowaniu postaw solidarności, odpowiedzialności oraz umacnianiu więzi ze społecznością lokalną.
Organizacje pozarządowe miały możliwość włączania się w proces podejmowania decyzji przez miasto poprzez udział w konsultacjach dotyczących „Programu współpracy Gminy Miasto Świnoujście z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na 2026 r.”. Ponadto przedstawiciele organizacji pozarządowych uczestniczyli w opiniowaniu wybranych projektów uchwał Rady Miasta Świnoujście w ramach prac Gminnej Rady Działalności Pożytku Publicznego.